Through democracy to literacy

Through democracy to literacy

Nazwa szkoły:
Przedszkole nr 48 z Oddziałami Specjalnymi i Oddziałami Integracyjnymi w Zabrzu

Koordynator:
Jolanta Kosczielny

Szkoła partnerska:
Leikskólinn Holt, Islandia
C.R.A. Alto Cidacos, Hiszpania
Vrtec Trzic, Słowenia

Obszary tematyczne:
wychowanie przedszkolne, język obcy

Języki:
angielski

Strona projektu:
https://twinspace.etwinning.net/36323/home
https://throughdemocracytoliteracy.wordpress.com/

Nagrody i wyróżnienia:
Krajowa i Europejska Odznaka Jakości
Laureat konkursu Nasz projekt eTwinning 2018
Nagroda Erasmusinn – Islandia 2017

 

Projekt umożliwiał nauczycielom poszukiwanie nowych metod, form pracy i prostych rozwiązań prowadzących do efektywnego kształcenia językowego dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym oraz rozwijania demokracji (partycypacji) dziecięcej w procesie uczenia się. Dla uzyskania możliwie pełnej realizacji założonych celów zdecydowano się podzielić projekt na cztery etapy, obejmujące obszary tematyczne trwające około czterech/pięciu miesięcy:

  1. Sposoby inicjowania i wspierania przez nauczycieli umiejętności z obszaru kształcenia językowego poprzez podejmowanie demokratycznych działań
  2. Partycypacja dzieci w procesie uczenia się
  3. Sposoby angażowania rodziców w działalność wspierającą partycypację dziecięcą w procesie uczenia się, ze szczególnym uwzględnieniem kształcenia językowego
  4. Analiza środowiska szkolnego i czynności rutynowych w obszarze wspierania demokracji i kształcenia językowego poprzez wdrożenie praktycznych rozwiązań, technik lub schematów zachowań z uwzględnieniem życia codziennego i społecznego w przedszkolu, w tym organizacji sali zajęć, wyposażenia, pomocy naukowych, kart pracy, itd.

Każdy z tematów prowadził do ewaluacji efektywności działań w danym obszarze, analizował najbardziej efektywne inicjatywy w przedszkolu/szkole, pozwalał dzielić się najlepszymi praktykami w ramach tygodniowych spotkań szkoleniowych dla nauczycieli, a finalnie był początkiem odrębnego projektu eTwinning w którym te metody wykorzystywano w pracy z uczniami, a w końcowym etapie ewaluowano i omawiano. Czerpano również z najcenniejszych koncepcji nauczania obecnych i realizowanych w Europie, wprowadzając ich elementy do swojej praktyki zawodowej przez nauczycieli. Nauczyciele placówki organizującej szkolenie podejmowali rolę koordynatorów projektu i twórców jego strony internetowej:

  1. Fourheaded Dragon – legendy o smokach, współtworzenie legendy o czterogłowym smoku, wykorzystanie metody Klucza do Uczenia się w rozwijaniu kompetencji językowych i myślenia symbolicznego, stymulacja wielozmysłowa (koordynator: Polska)
  2. Our Erasmus Cats – świat kotów, metoda projektu edukacyjnego, wydobywanie inicjatywy poznawczej, współtworzenie opowiadania wg Klucza do Uczenia się, wykorzystanie lokalnych zasobów do kreowania sytuacji dydaktycznych (koordynator: Islandia)
  3. Bunch of e-Grapes – winogrona, zdrowa żywność, proces odżywiania, współtworzenie restauracji, metoda projektu, ścisła współpraca rodziców i społeczności lokalnej nad realizacją celów edukacyjnych szkoły i grupy (koordynator: Hiszpania)
  4. Erasmus Water Cycle – woda, jej zasoby i obieg w przyrodzie, współtworzenie gry matematycznej, dostrzeganie zależności pomiędzy elementami społeczności (dzieci-rodzice-nauczyciele-przedstawiciele miejsc kulturalnych, oświatowych, przedsiębiorcy) i ich współdziałanie w edukacji. (koordynator: Słowenia)

To, co szczególnie interesowało partnerów w toku działań projektowych, to wypracowanie rozwiązań, dzięki którym możliwe byłoby rozwijanie metody uczenia się, wspomaganie umiejętności pisania i czytania oraz innych kompetencji językowych poprzez działania demokratyczne nastawione na czynną, partycypacyjną postawę uczniów. Wzmacnianie dziecięcej inicjatywy i rozwijanie poczucia sprawstwa u dzieci zostało potraktowane priorytetowo. Ewaluowało podejście nauczycieli do brania dziecięcej inicjatywy „na poważnie” – jako inspiracji podczas planowania aktywności dzieci w przedszkolu, planu tygodniowego, miejsca wycieczki, czy kreowania sytuacji dydaktycznej (umożliwiającej dzieciom znalezienie odpowiedzi na nurtujące je pytanie). Nawet najmłodsze dzieci miały okazję podejmować adekwatne do swoich możliwości decyzje (dotyczące zabawy, wyjścia do kina, atrakcji Tygodnia Dziecka, ustalania zasad kontraktu grupowego, projektowania znaczka itp.), rozwijać samodzielność (podczas czynności rutynowych, komponowania i ewaluowania posiłków) i współpracować w parach i zespołach.

Jedną z ciekawych aktywności było m.in.: podejmowanie wybranej roli pracownika przedszkola (konkurs „Chciałbym być … choć przez jeden dzień”), powołanie i podjęcie działania w ramach Rady Dziecięcej – dzieci wzięły udział w pierwszej dziecięcej sesji Rady Miejskiej. Tym samym dzieci stały się faktycznym centrum działań przedszkola, podmiotem i inicjatorem wielu aktywności.

Dzięki zadaniom wykonywanym w terenie, zainicjowanych literaturą lub pytaniami badawczymi projektu (rzeczywiście inicjowanymi przez dzieci w toku kreowania map myśli), poszerzały one swoją wiedzę o lokalnej rzeczywistości społeczno-przyrodniczej. Bardzo ważnym elementem było kształtowanie umiejętności społecznych- rozwijanie współpracy w zespole, poczucia własnej wartości, świadomości własnych uzdolnień, tożsamości narodowej oraz otwartości na nowe kultury.

Komunikacja pomiędzy partnerami projektu (nauczycielami) odbywała się poprzez ukryte grupy na portalu facebook. Jedna z nich była dedykowana bezpośrednio projektowi Through democracy to literacy i skupiała koordynatorów projektu w krajach partnerskich. Cztery kilkumiesięczne projekty eTwinning wchodzące w skład projektu głównego posiadały odrębne grupy fb skupiające nauczycieli współpracujących grup dziecięcych. Dzięki temu wszystkie informacje i zapytania były dostępne dla nauczycieli na bieżąco, łatwiej było również zorganizować działania o mniejszym zakresie, nie przedyskutowane podczas cyklicznych sesji Skype (w czasie których ustalano kolejne etapy pracy i szczegóły podejmowanych aktywności).

Współtworzenie materiałów (staranie o wypracowywanie przez każdą szkołę elementu rezultatu końcowego) było, poza wzajemną inspiracją, jednym z podstawowych założeń projektu. Powstała m.in.: publikacja końcowa projektu (w pięciu językach), współtworzone strony internetowe i liczne rezultaty projektów eTwinning – e-booki, opowiadania, kolekcje zapachów ze smoczej jamy, modele czterogłowego smoka, restauracyjne dania i wiele innych.

Projekt bez wątpienia był atrakcyjny dla dzieci – wspominana swoboda działania, traktowanie ich pomysłów jako punktu wyjścia do poszukiwań poznawczych, możliwość dokonywania codziennych wyborów i decydowania o sobie (w wymiarze adekwatnym do możliwości dzieci) stymulowała je do działania i podtrzymywała ich naturalną ciekawość świata. Jeśli dodać do tego, eksperymenty, wycieczki, zabawy i bezpośredni kontakt z osobami z innych krajów (posługującymi się różnymi językami), orkiestrę górniczą w przedszkolnym ogrodzie, przejazd przez miasto Ciuchcią Erasmusa i konkurs rodzinny „Kot Gaudiego” inspirowany sztuką hiszpańską – można powiedzieć, że to dzieci stały się głównymi odbiorcami i ewaluatorami projektu.

Należy wspomnieć o pozytywnym odbiorze projektu przez rodziców – wszelkich jego inicjatyw i akcji, do których często się włączali. To co dla rodziców najważniejsze – to stymulowanie rozwoju ich dziecka i wydobywanie maksimum sprawności adekwatnych do wieku. Priorytetowe potraktowanie przez nauczycieli kwestii samodzielności u dzieci i próby wprowadzania jednolitego systemu motywującego je do nabywania umiejętności samoobsługowych, było w ocenie rodziców bardzo potrzebne. Poprzez warsztaty pomogliśmy dostrzec rodzicom tę kwestię w szerokim aspekcie.

Koordynator